میراثآریا: استان سیستان و بلوچستان با قرارگیری در جنوبشرق کشور و هممرزی با پاکستان و افغانستان و دسترسی مستقیم به دریای عمان، یکی از مهمترین کانونهای ژئوپلیتیک، ترانزیتی و فرهنگی ایران بهشمار میرود. مرکز استان، شهر زاهدان، بهعنوان دروازه شرقی کشور، نقشی محوری در پیوند شبکههای بازرگانی، مسیرهای بینالمللی و تبادلات منطقهای ایفا میکند؛ ظرفیتی که در صورت سیاستگذاری هوشمندانه، میتواند موتور محرک گردشگری مرزی، دریایی و تجاری باشد.
شهر سوخته؛ مانیفست علم، هنر و صلح در شرق ایران
در ۵۰ کیلومتری زابل، شهر سوخته همچون سندی زنده از بلوغ تمدنی ایران باستان میدرخشد. این محوطه ثبتشده جهانی با قدمتی حدود پنج هزار سال، بر گسترهای نزدیک به ۲۸۰ هکتار شکل گرفته و بیش از ۱۴۰۰ سال تداوم زیست را در خود ثبت کرده است. کشف چشم مصنوعی متعلق به یک زن جوان، ابزارهای دقیق جراحی، سفالینههای هنرمندانه و شواهد پیشرفته سازمان اجتماعی، شهر سوخته را به نماد «تمدن داناییمحور» بدل کرده است. نبود ادوات جنگی در لایههای باستانی، این شهر را به الگویی از زیست صلحمدار در سپهر تاریخ شرق ایران تبدیل کرده؛ ظرفیتی ممتاز برای گردشگری فرهنگی و علمی.
جنگلهای حرا چابهار؛ تنفس سبز مَکُران
در کرانههای خلیج گواتر، جنگلهای حرا چابهار با رویش درختان مانگرو در آبهای ساحلی، چشماندازی کمنظیر از همزیستی دریا و خشکی خلق کردهاند. قایقسواری در میان ریشههای تنفسکننده حرا، تماشای فلامینگوها و پرندگان مهاجر و کارکرد زیستمحیطی این اکوسیستم در پالایش طبیعی آب، این منطقه را به یکی از کانونهای برجسته اکوتوریسم ایران بدل ساخته است؛ پهنهای که همزمان ارزش علمی، زیستی و اقتصادی دارد.
قلعه ناصری ایرانشهر؛ معماری قدرت در دوره قاجار
قلعه ناصری ایرانشهر به فرمان ناصرالدینشاه قاجار و با کارکرد دفاعی–اداری بنا شد و برای سالها مقر حکمرانی بلوچستان بود. این دژ خشتی با بیش از ۱۵۰ فضای معماری شامل حاکمنشین، سربازخانه، حمام و برجهای دیدهبانی، نمادی از سازمان فضایی قدرت در جنوبشرق ایران است. هرچند امروز بخشهایی از آن نیازمند مرمت و احیا است، اما همچنان یکی از شاخصترین ظرفیتهای گردشگری تاریخی استان بهشمار میرود.
گِلفشانها؛ آزمایشگاه طبیعی زمینشناسی
در سواحل چابهار و دامنههای کوه تفتان، پدیدههای گِلفشانی با فوران گل و گاز از اعماق زمین، سیمایی رازآلود و علمی از پویایی پوسته زمین ارائه میکنند. گِلفشانهای دشت کهیر، که در فرهنگ بومی «ناف دریا» خوانده میشوند، علاوه بر اهمیت پژوهشی، بهعنوان جاذبهای در گردشگری طبیعت و سلامت شناخته میشوند و هر ساله علاقهمندان بسیاری را جذب میکنند.
قلعه رستم؛ پیوند اسطوره و معماری دفاعی
قلعه رستم زابل در محوطه تاریخی حوضدار، با پیشینهای از دورههای سلجوقی تا صفوی، روایتگر پیوند تاریخ و اسطوره در سیستان است. وجود خندق، برجهای نگهبانی و ساختارهای دفاعی مستحکم، این مجموعه را به نمونهای شاخص از معماری نظامی شرق ایران بدل کرده و کشف سکههای ساسانی در پیرامون آن، بر اهمیت باستانشناختی منطقه افزوده است.
ساحل دَرَک؛ همنشینی کویر و دریا
در زرآباد، ساحل درک زرآباد تصویری بدیع از تلاقی رملهای طلایی و دریای عمان خلق میکند؛ چشماندازی که آن را به یکی از منحصربهفردترین سواحل ایران تبدیل کرده است. تنوع سواحل شنی، صخرهای و مرجانی در کنار نخلستانها و اقلیم معتدل موسمی، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری پایدار و تفریحی فراهم آورده است.
قلعه سب؛ رفیعترین دژ خشتی ایران
قلعه سب در شهرستان سیب و سوران، بهعنوان بلندترین بنای خشتی ایران، نماد اقتدار تاریخی جنوب استان است. این دژ که در دوره صفوی و قاجار مرکز حکمرانی محلی بوده، امروز بهعنوان شناسنامه هویتی منطقه و ظرفیت ممتاز گردشگری تاریخی شناخته میشود.
بازار رسولی زاهدان؛ تپش تجارت در شرق
بازار رسولی زاهدان فراتر از یک مرکز خرید، آیینه تعاملات اقتصادی و فرهنگی شرق کشور است. تنوع کالاها، پیوند دیرینه با مسیرهای تجاری پاکستان و افغانستان و حضور مستمر مردم و مسافران، این بازار را به یکی از نمادهای زنده هویت شهری زاهدان بدل کرده است.
تیس؛ بندری میان تاریخ و افسانه
روستای تاریخی تیس چابهار در حاشیه دریای عمان، با پیشینهای که به دوره هخامنشی میرسد، بخشی از شبکه بازرگانی دریایی ایران باستان بوده است. مسجد جامع کهن، قلعه پرتغالیها و گورستان موسوم به «قبرستان جنها» هر یک لایهای از تاریخ، استعمار و روایتهای بومی را بازگو میکنند؛ ترکیبی از واقعیت تاریخی و افسانه که جذابیت مقصد را دوچندان کرده است.
سیستان و بلوچستان با جمعیتی جوان و پویا، امروز در آستانه یک جهش تمدنی قرار دارد. همافزایی سرمایه انسانی با ظرفیتهای تاریخی، طبیعی و اقتصادی، میتواند این استان را به یکی از قطبهای نوظهور گردشگری ایران بدل کند. روایت دقیق، علمی و منصفانه از این پهنه، نهتنها تصویر واقعی آن را در افکار عمومی تقویت میکند، بلکه بستری برای جذب سرمایه، اشتغالزایی و تثبیت جایگاه ایران در سپهر دیپلماسی فرهنگی منطقه فراهم میآورد.
انتهای پیام/
نظر شما